Krakende wagens….

We worden steeds ouder en ook steeds zieker. Moeten we daar blij van worden? Eigenlijk wel, omdat we steeds minder gaan merken van die krakkemikkigheid. Maar dat ook echt waarderen en naar handelen, dat doen we nog te weinig. Alles in onze eigen perceptie zit nog vast in patronen als gezond en sterk en actief zijn, terwijl we steeds meer mensen krijgen die minder gezond, iets minder ‘heel’ en daarmee iets minder actief zijn, maar zeker niet aan de zijlijn (hoeven te) staan. Wanneer gaan we dat als maatschappelijk gedachtegoed accepteren en daar naar handelen?

Door alle innovaties op gebied van behandelingen, medicatie, medische hulpmiddelen en – technologie, zijn we steeds beter in staat de omstandigheden zo te creëren dat we relatief weinig last hebben van onze ziekten en aandoeningen. We kunnen veel langer, veel meer blijven doen in ons leven én met ons leven. Dat daardoor zaken als kosten van zorg, ontwikkeling van de arbeidsmarkt en invulling van loopbaanbeleid ter discussie staan, is meer dan terecht. Er zullen heilige huisjes om moeten, willen we toekomst met een redelijke welvaartsniveau tegemoet kunnen zien. We kunnen allemaal veel langer een actieve bijdrage leveren. Alleen zien we dat nog niet als kans en blijven we onze maatschappij nog teveel ‘framen’ in de oude werkelijkheid.

Hoe snel is dat gegaan? Begin vorige eeuw was slechthorendheid, slechtziendheid of een versleten heup een handicap. Je werd in een hoekje van de kamer geplant en moest daar maar zien te ‘overleven’. Van ‘k’ ging je dood en met je 60e was je fysiek redelijk aan je eind. Bevallen was voor zowel moeder als kind niet zonder levensgevaar en het aantal kinderen dat stierf voor het vijfde levensjaar is pas sinds de jaren ’50 sterk gedaald.

En nu? De milleniumbaby heeft een reële kans om 100 te worden. Weliswaar met gemiddeld 4,2 aandoeningen, ziekten en een behoorlijk aantal hulpmiddelen, maar toch… We krijgen op steeds vroegere leeftijd te maken krijgen met een of meer chronische ziekten omdat we daar niet meer zo snel aan dood gaan. Kanker is in de nabije toekomst chronische in plaats van dodelijke ziekte. Niet meer levensbedreigend, maar wel bedreigend voor je functioneren.

De eerste aandoening of ziekte lopen we tegenwoordig op in ons 43e levensjaar. Dat betekent dat je in je dagelijkse functioneren vanaf de helft van je (werkzame) leven last kan krijgen van slechthorend- en slechtziendheid, versleten knieën en heupen. Tel daarbij de gevolgen van steeds meer voorkomende chronische ziekten als diabetes, reuma, spierziekten, hart- en vaatziekten bij op en de gevolgen daarvan. Al die chronische ziekten en aandoeningen leggen extra druk op het functioneren van jou als mens, betaalbaarheid van zorg en op de (potentiële) beroepsbevolking. Alleen kunnen we met die lichamelijk opgelopen schade veel beter omgaan en redelijk tot goed blijven functioneren. Dus niks in een hoekje… gewoon aan de slag….En we zullen ook wel moeten.

We zullen moeten accepteren dat ook gebreken aan het menselijk lichaam erbij horen. Daar zijn we ons in de huidige beeld van een ‘ideale maatschappij’ nog onvoldoende van bewust. Vragen als: Hoe gaan we nu en in de toekomst zoveel als mogelijk mensen functionerend houden, ook al zullen ze geen gewenste 100%, maar misschien ‘maar’ 80% kunnen bijdragen? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat mensen met aandoeningen en ziekten niet uitvallen maar juist mee blijven doen? Hoe krijgen we mensen verleid tot doorwerken tot (minimaal) 71 jaar? Daarvoor zullen we anders naar de zorg en de arbeidsmarkt moeten kijken.

De inzet van medische hulpmiddelen en medische technologie zal deels helpen bij de oplossen van functioneringsproblemen. De waarde hiervan wordt onderschat omdat zij bij juiste inzet zorgen voor het zo goed als mogelijk kunnen blijven functioneren in het dagelijkse leven. Dat besef is bij de huidige gebruikers al aanwezig, maar zal snel tot iedereen moeten doordringen. Medische hulpmiddelen gaan helpen bij de het toekomstig laten functioneren van mens en maatschappij. Zullen we deze hulpmiddelen maar eens wat meer gaan waarderen? En daarmee onszelf in krakkemikkige toestand?

Iris van Bemmel

Branchemanager Zorg Wissenraet Van Spaendonck

Lees hier meer blogs.

Terug naar het overzicht